NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN HIỆN NAY

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN HIỆN NAY

                                                                                               TS. Nguyễn Thị Tùng

Để nâng cao chất lượng giảng dạy triết học Mác – Lênin không chỉ từ phía giảng viên mà  còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, cho nên cả người dạy và người học cũng như các cấp quản lý cần có cách nhìn toàn diện về vấn đề này:

Thứ nhất: Phải có nhận thức đúng đắn, sâu sắc vị trí môn triết học trong hệ

thống tri thức khoa học và đời sống xã hội

- Môn triết học đóng vai trò chức năng thế giới quan, phương pháp luận. Nó cung cấp cho chúng ta cơ sở lý luận để hình thành thế giới quan khoa học ( so với các loại thế giới quan, như: TG quan huyền thoại; TGQ tôn giáo; TGQ triết học)

  • Chẳng hạn: TG quan huyền thoại là phương thức cảm nhận thế giới của người nguyên thủy, các yếu tố thực và ảo, cảm xúc và trí tuệ, lý trí và niềm tin, cái người cái thần hòa quyện vào nhau, chưa phân biệt rõ. Mặc dù các yếu tố tri thức và lôgíc chưa chiếm ưu thế so với niềm tin, cảm xúc nhưng đã có trong thế giới quan huyền thoại.

Còn thế giới quan tôn giáo: Là hình thức phản ánh thế giới quan một cách hư ảo, là sự giải thích thế giới trên cơ sở thừa nhận sự sáng tạo ra thế giới bởi lực lượng siêu nhiên, thần thánh. Trong thế giới tôn giáo niềm tin tôn giáo đóng vai trò chi phối đối với lý trí, cái ảo lấn át cái thực, cái thần lấn át cái người…chính vì vậy cần có cách nhìn đầy đủ, đúng đắn và khoa học cho nên việc cung cấp cho sinh viên thế giới quan triết học là vô cùng quan trọng.Vì đây là hình thức thế giới quan phản ánh thế thới bằng hệ thống các khái niệm, nguyên lý,phạm trù, quy luật. Nếu trong thế giới quan huyền thoại, yếu tố biểu tượng, cảm tính giữ vai trò chi phối; trong thế giới quan tôn giáo yếu tố niềm tin đóng vai trò chủ đạo. Thế giới quan triết học đã chứng minhquan niệm của mình bằng những lập luận lôgíc bằng tư duy lôgíc.

Triết học được coi là hạt nhân lý luận của thế giới quan, bởi lẽ thông qua thế giới quan triết học mà những quan niệm về kinh tế, chính trị, xã hội … được thể hiện.

  CNDVBC và CNDVLS sẽ cung cấp cơ sở lý luận xây dựng TGQ khoa học, đúng đắn. Do đó không thể không học tập, nghiên cứu triết học được v.v.

- Phương pháp luận duy vật biện chứng khoa học cung cấp cho chúng ta phương pháp khoa học để nhận thức và hoạt động cải tạo thế giới. Nó đòi hỏi chúng ta phải xem xét thế giới trong quá trình vận động, biến đổi không ngừng.. Ph.Ăngghen có nói rằng: những ai khinh bỉ phép biện chứng thì nhất định sẽ bị trừng phạt. Còn V.Lênin nói rằng, những ai phỉ báng triết học thì càng bị lệ thuộc triết học nhiều hơn

- Học tập triết học sẽ nâng cao năng lực tư duy lý luận. Việc nâng cao năng lực tư duy lý luận sẽ nâng cao năng lực tư duy khoa học. Ph.Ăngghen nói: Một dân tộc muốn đứng vững trên đỉnh cao khoa học thì dân tộc đó nhất định phải có tư duy lý luận. Để có được  tư duy lý luận không có con đường nào tốt hơn là nghiên cứu toàn bộ tư tưởng triết học thời trước. (Biện chứng của tự nhiên)

- Mặc dù triết học Mác đang đứng trước thử thách nghiêm trọng, nhưng đóvẫn là thế giới quan, phương pháp luận để giai cấp vô sản cách mạng giải phóng mình và giải phóng nhân loại thoát khỏi áp bức, bất công C.Mác nói: giống như giai cấp vô sản tìm thấy vũ khí tinh thần của mình là triếthọc; còn triết học tìm thấy vũ khí vật chất của mình là giai cấp vô sản.

- Triết học Mác không chỉ giải thích thế giới mà là cải tạo thế giới.

Thứ hai: Đổi mới phương pháp dạy học.

Khi đã có nội dung , chương trình hợp lý đòi hỏi phải có phương pháp dạy học khoa học.

- Trong nhận thức và hoạt động, phương pháp giữ vai trò quan trọng. các nhà triết học thời Khai sáng (thế kỷ 17,18) rất coi trọng phương pháp…

- Hạn chế lớn nhất trong thời gian qua đã ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy Triết học, đó là “ phương pháp”. Chúng ta không phủ nhận tính ưu việt của phương pháp “ truyền thống”…nhưng chúng ta không cải tiến nó, ít áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Chưa coi sinh viên là “ trung tâm của quá trình dạy học”. Nặng nhồi nhét kiết thức theo kiểu  áp đặt, một chiều. Thiếu sự phản hồi từ phía sinh viên v.v. thì hiệu quả sẽ không đạt được như mong muốn.

- Hội nghị Trung ương 8 Khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo (Nghị quyết số 29-NQ/TW, Ngày 4/11/2013,) chủ trương :“Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, pháttriển năng lực. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”.

- Một vấn đề cần lưu ý là không được nhầm lẫn giữa phương tiện và phương pháp. Sử dụng phương tiện (máy tính) một cách không đúng mức lạm dụng sẽ phản tác dụng.

             Trên đây là một số nôi dung cơ bản mà trong quá trình giảng dạy, bản thân tôi đã đúc rút ra và hôm nay tôi muốn trao đổi cùng các đồng chí. Mong rằng nói sẽ góp phần giúp các đồng chí ít nhiều thêm vào kinh nghiệm giảng dạy của bản thân mình để sinh viên yêu và ham học môn triết học Mác - Lênin

 


Bài viết khác