Bàn về giải pháp nâng cao hiệu quả trong việc dạy bài đọc hiểu cho sinh viên trường Đại Học Kinh Tế Nghệ An

Bàn về giải pháp nâng cao hiệu quả trong việc dạy bài đọc hiểu cho sinh viên trường Đại học kinh tế Nghệ An

CN Hồ Thị Hương - Khoa Cơ Sở

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

          Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, tiếng Anh đang ngày càng trở nên hết sức quan trọng đối với tất cả mọi người. Nó quan trọng đối với người học  ở mọi cấp học bởi vì nó là một môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo. Với yêu cầu của chương trinh, người học  phải nắm vững một khối lượng lớn những kiến thức cơ bản về từ vựng, ngữ pháp cũng như họ phải thực hành tốt các kĩ năng ngôn ngữ như:  nghe, nói, đọc, viết. Đọc hiểu (reading) là một kĩ năng ngôn ngữ có khả năng giúp người học  mở rộng kiến thức và hiểu biết về thế giới xung quanh.  Rất nhiều những nội dung, thông tin xác thực, phong phú về con người và về cuộc sống của xã hội xung quanh đang được các soạn giả đưa vào làm chủ đề cho phần đọc hiểu. Chính vì vậy mà nhu cầu để người học đọc và hiểu những tài liệu này là rất lớn và cần thiết.

          Thực trạng hiện nay tại trường Đại Học Kinh Tế Nghệ An Nghệ An cho thấy, rất nhiều sinh viên có thể đọc lưu loát, trôi chảy một đoạn văn nhưng lại không nắm được nội dung của đoạn văn đó. Hơn thế nữa, nhiều bạn thường có tâm trạng chán nản hoặc không muốn học mỗi khi đến giờ đọc hiểu trên lớp. Điều này xuất phát từ thực tế là các em cảm thấy khó khăn khi học đọc hiểu và các em không hiểu được mục  đích của giờ học đọc hiểu là gì.

          Chúng ta đã tiếp cận với phương pháp dạy học tích cực, lấy người học làm trung tâm rồi nhưng việc vận dụng nó vào đúng đối tượng là một vấn đề không đơn giản. Việc sử dụng thủ thuật gì  để đạt kết quả cao trong việc dạy bài đọc hiểu là tùy thuộc vào  trình độ của sinh viên. Với kiến thức được học ở trường đại học và những kinh nghiệm giảng dạy  thực tế ở trường Đại học kinh tế Nghệ An cùng phương châm đổi mới giáo dục theo phương pháp dạy học tích cực, tác giả xin trao đổi với đồng nghiệp một số ý kiến ít ỏi để giúp các em có giờ học đọc hiểu hiệu quả hơn.

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1.1. Khái niệm về đọc hiểu trong tiếng Anh

          Đọc hiểu (reading) được đánh giá là kĩ năng quan trọng trong 4 kĩ năng: nghe, nói, đọc, viết bởi vì nó cung cấp cho sinh viên rất nhiều thông tin thú vị mang tính cập nhật cũng như các cấu trúc và lối diễn đạt chuẩn để họ có thể vận dụng vào các kĩ năng còn lại. Đó là khả năng nắm bắt thông tin được yêu cầu một cách có hiệu quả nhất.

           Theo Harris (1991) nhận định thì người có kĩ năng đọc hiểu tốt là người có kĩ năng đọc hiệu quả nhất để thu về được tối đa thông tin bài đọc yêu cầu mà không phải nỗ lực nhiều.

1.2. Đọc hiểu hiệu quả là gì?

          Đó là một quá trình đọc hiểu đảm bảo được các yêu cầu sau:

         + Có mục đích đọc rõ ràng;

         + Xác định rõ động cơ khi đọc;

         + Sử dụng các chiến lược đọc hiểu quả;

         + Nắm được vốn kiến thức và vốn từ vựng yêu cầu;

         + Đảm bảo tốc độ nhanh;

1.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú đọc hiểu của học sinh

1.3.1. Giáo viên. Tính cách, thái độ và phong cách trang phục của giáo viên là yếu tố đầu tiên ảnh hưởng đến hứng thú của sinh viên. Sự thật là nếu giáo viên sôi nổi, hào hứng, nhiệt tình và vị tha sẽ làm cho học sinh hứng thú hơn với bài đọc. Ngược lại, giáo viên uể oải, xuề xòa  và ít cười sẽ làm cho không khí lớp học trở nên căng thẳng, u ám. Từ đó mà sinh viên cũng sẽ thấy nhàm chán với bài học.

           Cách đánh giá và ghi nhận kết quả của sinh viên của giáo viên cũng ảnh hưởng lớn đến thái độ của họ trong giờ học.

1.3.2. Tài liệu đọc. Nội dung bài đọc quá khó hoặc quá dễ với sinh viên sẽ dễ làm họ mất hứng thú đọc. Bên cạnh đó, chủ đề của bài học nên thuộc về các lĩnh vực mà họ hiểu biết hoặc yêu thích.  Điều này sẽ tạo cho họ sự say mê tìm hiểu

1.4. Một số kinh nghiệm  nhằm nâng cao hiệu quả học đọc hiểu cho học sinh

1.4.1. Đưa ra lợi ích của việc đọc hiểu cho học sinh. Việc đưa ra lợi ích của việc đọc hiểu giúp sinh viên xác định được mục đích và động cơ của việc mình đang làm, giúp họ tìm ra cái đích mà họ đang hướng tới.

          Đối với sinh viên các lớp mà tôi giảng dạy, tôi thường làm điều này ở tiết dạy đọc đầu tiên của chương trình và sau đó thỉnh thoảng tôi nhắc lại để các em nhớ.

1.4.2. Đa dạng hóa các chiến lược giảng dạy. Việc dạy bài đọc hiểu phải tuân theo 3 giai đoạn: Pre-reading, while-reading và post-reading (trước khi đọc, trong khi đọc và sau khi đọc). Ở đây tôi chỉ xin thảo luận một số hoạt động tôi thường áp dụng để tăng hứng thú cho sinh viên trong từng giai đoạn của bài học. Từ đó mà nâng cao hiểu quả của việc dạy học đọc hiểu.

a) Giai đoạn trước khi đọc (pre-reading). Sử dụng sơ đồ tư duy để thảo luân về chủ đề của bài học nhằm giúp sinh viên tập trung vào chủ đề của bài học cũng như hình dung ra những gì liên quan đến chủ đề.

Ví dụ: Ở bài 4 của chương trình New Headway Elementary, bài đọc nói về mùa yêu thích và các hoạt động giải trí vào mùa đó. Tôi vẽ lên giữa bảng một sơ đồ tư duy  với chủ đề là season và yêu cầu các em tìm hiểu những mùa trong năm và các hoạt động có liên quan rồi hoàn thiện sơ đồ đó.

          Ngoài ra tôi cũng thường giới thiệu về chủ đề bằng cách cho sinh viên chia nhóm và thảo luận về chủ đề. Các em sẽ tìm ra được những thông tin có liên quan giúp định hướng tốt cho quá trình đọc sau này.

b) Giai đoạn trong khi đọc:  (while-reading) Yêu cầu của từng bài được đưa ra trong các bài tập phía sau bài. Thông thường là bài tập chọn phương án đúng nhất ; bài tập đúng sai ; bài tập điền thông tin hoặc trả lởi câu hỏi.

           Trước khi đọc bài tôi thường thông báo với sinh viên về 3 lần đọc.

     + Lần thứ nhất là đọc lướt qua để biết bài đọc nói về vấn đề gì: môi trường, giáo dục, thể  thao hay cuộc sống. Các em có thể nhận biết điều này dễ dàng bằng các từ ngữ hoặc cấu trúc đã biết.

     + Trước khi vào lần đọc thứ hai, tôi thường định hướng sinh viên đọc các yêu cầu của bài tập trước để biết là bài tập hỏi về ý nào, ở đâu trong bài đọc. Sau khi đã nắm sơ qua yêu cầu, các em sẽ vừa đọc lần thứ hai vừa tìm câu trả lời. Tất nhiên trong lần đọc này các em vẫn chưa thể làm xong tất cả những yêu cầu của bài đọc .

     + Với lần đọc thứ 3, các em sẽ phải hoàn thành phần còn lại của yêu cầu bài đọc

         Dưới sự hướng dẫn của giáo viên trong 3 lần đọc, các em sẽ có thể hoàn thành yêu cầu của bài đọc một cách dễ dàng hơn, không phải nỗ lực nhiều và xác suất đúng rất cao. Sự định hướng của giáo viên làm cho quá trình đọc hiểu của các em rõ ràng hơn, tránh làm cho các em cảm giác choáng ngợp với lượng từ vựng quá nhiều của bài, từ đó mà trở nên chán nản. 

          Mục đích của việc dạy đọc hiểu là giúp sinh viên nắm được những thông tin chính. Vì vậy  giáo viên cần luyện cho sinh viên có khả năng đọc bao quát cả câu, cả đoạn để lấy ý chính. Sau nhiều lần luyện cho sinh viên phương pháp như vậy tôi thấy các em thích đọc các phần đọc hiểu hơn và cố gắng hoàn thành yêu cầu của bài đọc.

           Một số trò chơi cũng có thể được dùng để đổi mới không khí trong phần này khi các em làm các bài tập như đúng/sai, trả lời câu hỏi. Tôi thường cho các em chơi các trò như: Hangman, Lucky Wheel, ...

c) Giai đoạn sau khi đọc:  (post-reading) Có nhiều thủ thuật có thể áp dụng được cho phần này. Với bài giảng của tôi, tôi thường cho các em tóm lược lại nội dung của bài học trong vài câu sau đó sẽ cho các em nói.

           Ngoài ra, tôi cũng thường dùng sơ đồ tư duy để cho các em vẽ ra các ý chính của bài. Chẳng hạn, ở bài 4 chương trình New Headway Elementary, tôi sẽ cho các em xem sơ đồ và yêu cầu các em hoàn thành nó.

IV. KẾT LUẬN

         Tóm lại, có rất nhiều thủ thuật để dạy một bài đọc hiểu cho sinh viên. Tuy nhiên, theo tôi, muốn dạy bài đọc có hiệu quả, người giáo viên cần vận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt và khéo léo các thủ thuật sao cho phù hợp với nội dung cụ thể của từng bài để gây hứng thú cho người học  đồng thời giúp học sinh hiểu bài tốt hơn.

Trên đây là một số kinh nghiệm ít ỏi tác giả muốn chia sẻ cùng đồng nghiệp trong việc dạy kĩ năng đọc hiểu cho sinh viên. Tác giả hy vọng sẽ nhận được sự chia sẻ và góp ý của đồng nghiệp.

V. TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.  David Nunan, (1991). Language Teaching Methodology. Prentice Hall International (UK) Ltd.

2. Canh, Le Van, (2004). Understanding Foreign Language Teaching Methodology. NXB Quốc gia Hà nội.

3. Harris, R. (1991) Some ideas for motivating students.

4. David R, G. (1999). Motivating students. University of California, Berkeley.

 

Tags:
Vệ sinh công nghiệp tại Vinh