SỬ DỤNG THƠ CA TRONG GIẢNG DẠY TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

SỬ DỤNG  THƠ CA TRONG GIẢNG DẠY TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

 

                                                                       NGƯT.TS.Nguyễn Thị Lan

  1. Mục đích sử dụng thơ ca trong giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh

      - Để chứng minh cho các luận điểm trong tư tưởng Hồ Chí Minh một cách dễ nhớ, dể hiểu

      - Góp phần tạo nên sự hấp dẫn, cuốn hút cho sinh viên trong quá trình học tập tư tưởng Hồ Chí Minh

      - Giúp sinh viên tiếp cận những bài thơ, bài hát viết về các nội dung cơ bản trong Tư tưởng Hồ Chí Minh của Người và của các tác giả khác

      - Góp phần tạo không khísôi nổi thoải mái trong học tập Tư tưởng Hồ Chí Minh, làm cho sinh viên cảm thấy môn học này không khô khan, cứng nhắc

  1. Cách thức thực hiện

2.1.Chuẩn bị của giảng viên

      Giảng viên cần sưu tầm và thuộc được một số bài thơ của Hồ Chí Minh và bài thơ, bài hát của các tác giả khác liên quan trực tiếp đến các nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh đang giảng dạy.

 2.2.Phương pháp áp dụng:

      - Giảng viên  sử dụng trong quá trình giảng dạy

       - Giảng viên  giao bài tập về nhà cho sinh viên chuẩn bị và đến giờ lên lớp dành khoảng 10 phút cho sinh viên trình bày hoặc có thể dành hẳn 1 vài giờ giảng hay thảo luận chỉ xoay quanh vấn đề Thơ ca của Hồ Chí Minh và các tác giả khác liên quan đến nội dung học

       - Giao sinh viên làm bài tập sưu tầm 1 số thơ của Hồ Chí Minh và các tác giả khác viết về Hồ Chí Minh bằng viết tay. Giảng viên thu về, kiểm tra, nhận xét, cộng điểm giữa học phần những trường hợp thực hiện tốt, trừ điểm ý thức những sinh viên không làm bài tập hoặc làm sơ sài.

- Giao sinh viên chuẩn bị một số bài hát ca ngợi Hồ Chí Minh có nội dung liên quan đến các bài giảng. Khi giờ học mệt mỏi, căng thẳng có thể mời 1 bạn biết hát trình bày.

1.3.Một số ví dụ

      Ví dụ 1: Giảng về rèn luyện đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh, giao cho sinh viên về nhà sưu tầm và học thuộc bài thơ Giã gạo trong Nhật ký trong tù:

     Gạo đưa vào giã bao đau đớn

     Gạo giã xong rồi trắng tựa Bông

    Sống ở trên đời này cũng vậy

   Gian nan rèn luyện ắt thành công

Ví dụ 2: Học về nội dung tình yêu thương con người- một trong bốn nội dung của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, cho sinh viên về nhà chuẩn bị học thuộc một số bài thơ của Hồ Chí Minh :

 - Vợ người bạn tù đến thăm chồng ( Nhật ký trong rù)

-  Một người tù cờ bạc vừa chết ( Nhật ký trong tù)

.v.v.

Giảng viên chỉ cho sinh viên thấy Bác không chỉ yêu thương người dân Nước mình mà còn yêu thương cả người dân thường Trung Quốc- đất nước mà Người đang bị giam giữ, từ đó cho sinh viên suy ngẫm về tình yêu thương con người của chính bản thân và trong xã hội hiện nay.v.v.

- Đoạn thơ của Tố Hữu trong bài thơ Theo chân Bác

 Bác sống như trời đất của ta

Yêu từng ngọn lúa mỗi nhành hoa

Tự do cho mỗi đời nô lệ

Sửa để em thơ lụa tặng già

.v.v.

Ví dụ 3. Giảng về hành trình tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh, giao bài tập cho sinh viên học thuộc lòng bài thơ Người đi tìm hình của nước của Chế Lan Viên, đầu giờ học dành mấy phút cho sinh viên trình bày với tinh thàn xung

phong hoặc có thể kiểm tra xác suất. Nhưng qua nhiều năm giảng dạy tôi thường thấy sinh viên thi nhau xung phong đọc để được cộng điểm. Sau khi sinh viên trình bày, giảng viên cần nhắc lại những đoạn thơ cơ bản liên quan đến tìm đường cứu nước:

    Kìa mặt trời Nga bừng chói ở phương Đông 
Cây cay đắng đã ra mùa quả ngọt 
Người cay đắng đã chia phần hạnh phúc 
Sao vàng bay theo liềm búa công nông 

Luận cương đến Bác Hồ. Và Người đã khóc 
Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin 
Bốn bức tường im nghe Bác lật từng trang sách gấp 
Tưởng bên ngoài, đất nước đợi mong tin 

Bác reo lên một mình như nói cùng dân tộc 
"Cơm áo là đây! Hạnh phúc đây rồi!" 
Hình của Đảng lồng trong hình của Nước 
Phút khóc đầu tiên là phút Bác Hồ cười 

Hoặc khi giảng về Tư tưởng Hồ Chí Minh về khí thế của người dân Việt Nam trong bản Tuyên ngôn độc lập, có thể  đọc cho sinh viên những câu thơ của nhà thơ Tố Hữu:

    Người đọc Tuyên ngôn.... Rồi chợt hỏi: 
"Đồng bào nghe tôi nói rõ không?" 
Ôi câu hỏi, hơn một lời kêu gọi 
Rất đơn sơ mà ấm bao lòng! 

Cả muôn triệu một lời đáp: "Có!" 
Như Trường Sơn say gió biển Đông 
Vâng, Bác nói, chúng con nghe rõ 
Mỗi tiếng Người mang nặng núi sông. 

.v.v.

3.Đôi điều cùng giảng viên giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh

Giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh không giống nhưng môn học khác ở vấn đề tư cách giảng viên. Giảng viên giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh nên:

- Giữ gìn, rèn luyện tư cách đạo đức và nhân cách người thầy. Giảng viên giảng dạy Lý luận chính trị đã luôn phải giữ gìn tư cách đạo đức thì giảng viên giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh càng phải làm được điều đó. Ai cũng biết câu nói của Hồ Chí Minh : Đọc hàng ngàn trang sách về Chủ nghĩa  Mác- Lênin mà sống với nhau không có tình có nghĩa thì  đọc để làm gì.

- Lời nói phải đi đôi với việc làm

- Bản thân mình phải là tấm gương trước học trò thì bài giảng mới có tác dụng. Giảng viên giảng Hồ Chí Minh về đoàn kết, về đạo đức, về khoan dung mà lại chia bê kéo phái, trước mặt không nói lại nói xấu sau lưng, đó kỵ, ganh ghét, không chịu tự phê bình và tiếp thu phê binh, có khuyết điểm không chịu nhận còn bao biện cho bản thân, ai chê mình thì tỏ thái độ khó chịu ra mặt, sống thiếu hòa đồng, thiếu sự quan tâm với mọi người, chấp hành không nghiêm túc quy chế, nội quy, thiếu sự quan tâm và tình yêu thương đối với đồng nghiệp và sinh viên .v.v. Nếu như vậy thì bài giảng sẽ thiếu sự thuyết phục.

- Muốn giảng hay phải tâm huyết. Nếu ai nghe GS.TS. Hoàng Chí Bảo nói về Hồ Chí Minh thì sẽ hiểu được điều này. Có tâm huyết thì mới trăn trở để tìm cách giảng hấp dẫn, thu hút người học.

-  Không ngừng tự học, tự nghiên cứu để nâng cao nhận thức. Trong bài nói chuyện tại hội nghị chuyên đề sinh viên quốc tế họp tại Việt Nam ngày 1 tháng 9 năm 1961, Hồ Chủ tịch đã tâm sự : “ Về văn hoá tôi chỉ học hết tiểu học. Về hiểu biết phổ thông : 17 tuổi tôi mới nhìn thấy ngọn đèn điện lần đầu tiên, 20 tuổi mới nghe rađiô lần đầu.”  Vậy mà Người đã có một trí tuệ phi thường, một sự hiểu biết đáng khâm phục, đúng như nhà nghiên cứu Vasiliep đã nhận xét : “ Hiếm có chính khách nào của thế kỷ XX có thể sánh được với Hồ Chí Minh về trình độ học vấn, tầm hiểu biết rộng lớn và sự thông minh trong cuộc đời”.  

- Không ngừng học tập, học hỏi lẫn nhau. Khi nói chuyện với các đảng viên hoạt động lâu năm ( Vào ngày 9 tháng 12 năm 1961), Hồ Chủ tịch đã tâm sự : “ tôi năm nay 71 tuổi, ngày nào cũng phải học... Không học thì không theo kịp, công việc nó sẽ gạt mình lại phía sau”. Và với Bác, nguyên lý và phương thức học được tóm gọn trong mấy câu sau : “ Học ở trường, học trong sách vở, học lẫn nhau và học dân”./. 


Bài viết khác